Dự án phim tài liệu nói trên được triển khai giữa năm 2008, dự kiến hoàn thành cuối năm 2010. Hãng Phim truyện VN, Hội Điện ảnh TPHCM được giao thực hiện dự án làm phim phục vụ kỷ niệm 40 năm thực hiện Di chúc của Bác, đồng thời hướng tới kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Người (2010).
Đoàn quay phim tại nhà một công dân Mỹ - là nhà báo, cùng cha là TNS Mỹ phản đối chiến tranh VN, đã sang VN những năm 1960, được gặp Bác Hồ và Thủ tướng Phạm Văn Đồng.
(LĐ) -
6 tập phim đầu tiên đã hoàn thành, sẽ được phát sóng liên tục trên VTV từ 30.8 đến 4.9 (sau chương trình thời sự buổi tối).
"Mạch" phim bám vào việc thực hiện 5 lời thề
Có thể thấy yêu cầu và mục đích của bộ phim là rất rõ ràng: Thông qua việc kiểm điểm thực hiện Di chúc của Bác, bộ phim phải phản ánh chân thực, sinh động và sâu sắc những thắng lợi, thành tựu cơ bản của cách mạng nước ta 40 năm qua. Các nhà làm phim kỳ cựu của VN phấn đấu để bộ phim - ngoài yêu cầu phục vụ ngày kỷ niệm, còn đạt tới sức sống lâu bền, trở thành phim tư liệu lịch sử có giá trị.
Về nội dung, các nhà làm phim chọn "mạch" theo cách bám vào việc kiểm điểm thực hiện 5 lời thề của BCH Trung ương Đảng Lao Động VN (do đồng chí Bí thư thứ nhất Lê Duẩn đọc) tại lễ truy điệu của Người, nhưng cơ bản vẫn theo trình tự thời gian, bám vào nội dung Di chúc, cũng như những tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, xây dựng Đảng v.v...
Về mặt nghệ thuật, các nghệ sĩ điện ảnh phấn đấu để bộ phim đạt đến tính chân thực lịch sử và tính nghệ thuật cao, thông qua những thước phim chọn lọc, lời bình sâu sắc, truyền cảm.
Nội dung phim được chia làm 3 phần. Phần mở đầu "Chủ tịch Hồ Chí Minh với bản Di chúc lịch sử" nằm trọn trong tập 1 của bộ phim do tổng đạo diễn Lê Đức Tiến trực tiếp thực hiện, kịch bản GS Trần Thành.
Bằng ngôn ngữ điện ảnh sinh động, giàu cảm xúc, các nhà làm phim đã xây dựng những thước phim xúc động về quá trình Bác viết Di chúc; những lời dặn dò ân cần, những điều gửi gắm thiết tha của Bác; Di chúc phản ánh trí tuệ, tâm hồn của một nhà tư tưởng lớn, nhân văn lớn...
Đạo diễn - NSƯT Vương Đức - GĐ Hãng Phim truyện VN - tiết lộ với chúng tôi, ở tập 1 này, các nhà làm phim đã chọn được nhiều cảnh quay quý, đầy xúc động về hình ảnh vị Chủ tịch Nước dành cả cuộc đời vì đất nước, dân tộc. Phần chính, gồm 20 tập phim (từ tập 2-21), kết cấu bám theo việc thực hiện 5 lời thề của BCHTƯ Đảng LĐVN. Trong đó, với việc kiểm điểm thực hiện lời thề thứ nhất "Quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước để thỏa lòng mong ước của Người" thể hiện trong 5 tập (từ tập 2-6).
Tập 2: Miền Bắc - hậu phương lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tập 3: Đánh cho Mỹ cút... Tập 4: Bác Hồ trong trái tim miền Nam. Tập 5: Đánh cho ngụy nhào. Tập 6: "Bắc - Nam sum họp, xuân nào vui hơn". Cứ như vậy, cái tứ xuyên suốt của bộ phim được xây dựng bài bản, hệ thống như một bản báo cáo bằng ngôn ngữ điện ảnh về việc thực hiện Di chúc của Người 40 năm qua. Các nội dung kiểm điểm chân thực khách quan.
Chẳng hạn, về thực hiện lời thề thứ ba "Giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng, làm hạt nhân cho khối đoàn kết toàn dân, đưa sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc đến thắng lợi hoàn toàn", các nhà làm phim sẽ dàn dựng 4 tập phim, trong đó đáng chú ý có tập 12 với tiêu đề "Việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng" và tập 13 - "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết".
Những tập phim này hứa hẹn cho ta cái nhìn tổng quát, đầy chất nhân văn về công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng ta hiện nay. Phần cuối với chủ đề: Tiếp tục thực hiện Di chúc trên con đường hội nhập và phát triển. Với 4 tập phim, hy vọng các nhà làm phim sẽ đưa ra đánh giá sát thực về việc toàn Đảng, toàn dân ta thực hiện nguyện ước của Bác kính yêu.
Một bộ phim tư liệu lịch sử sống động
"Lúc đầu tôi ngại, không hào hứng lắm với làm phim tư liệu vì nó thường dễ khô khan, nhưng khi nghiên cứu để bắt tay vào làm phim, tôi thực sự hứng thú. Những phẩm chất cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quê hương của Người, cuộc đời mộc mạc, giản dị, những đức tính căn bản, nhân văn của con người ở Bác..., tất cả đã cuốn hút tôi..." - đạo diễn Vương Đức tâm sự.
Câu chuyện của đạo diễn Vương Đức về việc chọn cái tứ, cái mạch cho câu chuyện (anh làm tập 2: Miền Bắc - hậu phương lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước) giúp chúng tôi xua tan suy nghĩ rằng bộ phim rất dễ rơi vào tình trạng khô khan, thiếu hấp dẫn...
Đạo diễn Vương Đức cho biết, khi làm phim, anh như sống lại cảm xúc của mình. Anh hình dung lại thời Hà Nội trong những ngày giặc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, tiếng tàu điện leng keng ở thủ đô vắng người vì trẻ em, người già hết thảy đều đi sơ tán, cảnh các lớp học ở nơi sơ tán bên cạnh là hầm trú ẩn, cảnh nghệ sĩ Đặng Thái Sơn tập piano với chiếc đàn đặt dưới ụ đất tránh bom đạn, cảnh các nữ dân quân bên ụ pháo, canh trời bắn máy bay thay cánh nam giới đều đã được huy động ra tiền tuyến...
Những thước phim với tốc độ nhanh - như cuộc sống hối hả nơi hậu phương hướng ra tiền tuyến - thi thoảng lại được tô điểm bằng những ca khúc lấp lánh - có lẽ khó lời bình nào có thể sánh được. Việc chọn mỗi đạo diễn làm một tập phim - theo Vương Đức - là cách làm phù hợp, vì nó tạo phong cách, dấu ấn riêng, tạo sự phong phú, đa dạng về cách thể hiện.
Giám đốc hình ảnh - nhà quay phim Lý Thái Dũng được giao trọng trách phụ trách quay phim của cả dự án. Để hoàn thành 6 tập phim đầu, ngay từ năm 2008, các nhà quay phim ngoài việc tìm dựng bối cảnh trong nước, đã sang Chile và Mỹ. Nhiều cảnh quay giá trị ở Mỹ và Chile đã làm sáng rõ thêm công lao, sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tình cảm sâu nặng của bạn bè khắp năm châu dành cho Người.
"Kho tư liệu về Bác rất phong phú, vấn đề là phải làm mới, sống động các tư liệu bằng cách quay, góc nhìn mới" - nhà quay phim Lý Thái Dũng nói. Khi được hỏi về điều gì là khó khăn nhất với những nhà quay phim nói riêng và các nhà làm phim này nói chung, Giám đốc hình ảnh Lý Thái Dũng nói ngay: Đó là thời gian và kinh phí. Chúng tôi hoàn toàn chia sẻ với NSƯT Lý Thái Dũng vì đây có lẽ là cái khó kinh niên và cái yếu kém căn bản của ta, một đất nước còn nghèo, chưa phát triển...
Dù khó khăn thế nào đi nữa thì với sự khởi đầu thành công của 6 tập phim sắp ra mắt, chúng ta có thể hy vọng kho tàng phim tư liệu VN sẽ có thêm một bộ phim tư liệu lịch sử giá trị - bộ phim về "40 năm thực hiện Di chúc của Bác Hồ".
- Đề cương và kịch bản: GS Trần Thành, NSND Đào Trọng Khánh, các nhà biên kịch: Lê Ngọc Minh, Nguyễn Sỹ Chung, Lâm Quang Ngọc, Đào Thanh Tùng, Bành Mai Phương, Dương Cẩm Thúy, Lê Văn Duy...
- Tổ đạo diễn: NSND Huy Thành, NSƯT Lê Đức Tiến, NSƯT Vũ Xuân Hưng, NSƯT Vương Đức, NSƯT Lê Thi, NSƯT Lê Hồng Chương, NSƯT Văn Lê, Lê Hữu Lương, Nguyễn Thành Thái, Đào Thanh Tùng...
- Thành phần chính của dự án phim: Tổng biên tập: NSND Huy Thành. Tổng đạo diễn: NSƯT Lê Đức Tiến. Giám đốc sản xuất: NSƯT Vũ Xuân Hưng, Dương Cẩm Thúy. Quay phim chính: NSƯT Lý Thái Dũng. Tổng chủ nhiệm: Lê Hồng Sơn.
- Mỗi tập phim dài khoảng 30 phút.
Linh Tâm
